ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΤΑΣ -

Η φετινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης δεν περιορίστηκε σε μια σειρά μεμονωμένων παροχών.

Το κυβερνητικό σχέδιο που παρουσιάστηκε έχει ορίζοντα έως το 2030, συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα περίπου 3,5 δισ. ευρώ, ενώ για το 2027 προβλέπονται παρεμβάσεις ύψους περίπου 2,2 δισ. ευρώ.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των ανακοινώσεων είναι ότι συνδυάζουν φορολογικές μειώσεις, αυξήσεις εισοδημάτων, ασφαλιστικές ελαφρύνσεις και στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Η κυβέρνηση παρουσίασε τις παρεμβάσεις ως ένα τετραετές σχέδιο με στόχο η ανάπτυξη να μεταφραστεί σε μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

1. Τα €3,5 δισ. της τετραετίας
Η συνολική δημοσιονομική παρέμβαση φτάνει τα €3,5 δισ. έως το 2030, ενώ το κόστος για το 2027 υπολογίζεται σε περίπου €2,2 δισ..
Με άλλα λόγια, περίπου 63% του συνολικού δημοσιονομικού αποτυπώματος αφορά ήδη το 2027, ενώ το υπόλοιπο περίπου 37% ξεδιπλώνεται σταδιακά μέχρι το 2030.
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να περάσει από μια πολιτική έκτακτων ενισχύσεων σε μια πολιτική μόνιμων μειώσεων φόρων και αυξήσεων εισοδήματος.
Αυτό είναι κρίσιμο, διότι μια εφάπαξ παροχή έχει διαφορετικό οικονομικό αποτέλεσμα από μια μόνιμη φορολογική ελάφρυνση. Η δεύτερη επηρεάζει το διαθέσιμο εισόδημα κάθε χρόνο και δημιουργεί μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για εργαζομένους, οικογένειες και επιχειρήσεις.

2. Κατώτατος μισθός: από τα €950 στα €1.000
Ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς αριθμητικούς στόχους είναι η περαιτέρω αύξηση του κατώτατου μισθού.
Ο στόχος που παρουσιάστηκε είναι ο κατώτατος μισθός να ξεπεράσει τα €950 το 2027 και να φτάσει τα €1.000 τον Ιανουάριο του 2028.
Η μετάβαση από €950 σε €1.000 αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου:
€50 / €950 = 5,26%
Δηλαδή, μιλάμε για πρόσθετη αύξηση περίπου 5,3% μόνο στο συγκεκριμένο βήμα.
Ο στόχος των €1.000 έχει επίσης ιδιαίτερη συμβολική και οικονομική σημασία, καθώς σηματοδοτεί την προσπάθεια να αυξηθεί το κατώτατο εισόδημα όχι με επιδόματα αλλά μέσω της ίδιας της αγοράς εργασίας.
Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027.
Άρα η παρέμβαση στον ιδιωτικό τομέα έχει δύο σκέλη:
υψηλότερο ονομαστικό μισθό,
χαμηλότερες ασφαλιστικές κρατήσεις.
Ο συνδυασμός αυτός είναι σημαντικός επειδή ο εργαζόμενος ενδιαφέρεται τελικά όχι μόνο για τον ονομαστικό μισθό αλλά για το καθαρό ποσό που καταλήγει στον λογαριασμό του.

3. €400 ετησίως στους συνταξιούχους
Για τους συνταξιούχους προβλέπεται διεύρυνση της ετήσιας ενίσχυσης του Νοεμβρίου σε όλους τους δικαιούχους άνω των 65 ετών, με ποσό €400 ετησίως.
Τα €400 αντιστοιχούν σε:
€33,33 τον μήνα αν επιμεριστούν σε 12 μήνες,
€100 ανά τρίμηνο,
€400 σε ετήσια βάση.
Δεν πρόκειται, συνεπώς, για αύξηση της κύριας σύνταξης κατά €400 τον μήνα, αλλά για ετήσια ενίσχυση €400.
Η διάκριση αυτή είναι σημαντική και πρέπει να αποτυπώνεται καθαρά σε οποιαδήποτε σοβαρή οικονομική ανάλυση.

4. €500 στο Δημόσιο – η επιστροφή του επιδόματος Χριστουγέννων
Για τους δημοσίους υπαλλήλους προβλέπεται επίδομα Χριστουγέννων €500 μικτά, από τον Δεκέμβριο του 2027.
Σε ετήσια βάση, τα €500 αντιστοιχούν σε:
€41,67 τον μήνα, εφόσον γίνει απλός δωδεκαμηνιαίος επιμερισμός.
Πρόκειται για μια παρέμβαση διαφορετικής λογικής από την αύξηση του βασικού μισθού, καθώς αφορά συγκεκριμένη ετήσια ενίσχυση.
Η πραγματική επίδραση στο καθαρό εισόδημα θα εξαρτηθεί από τη φορολογική και ασφαλιστική μεταχείριση του ποσού.

5. Οι αγρότες: μηδενικός φόρος έως €20.000
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η φορολογική παρέμβαση στους κατ’ επάγγελμα αγρότες.
Για εισόδημα έως €20.000 προβλέπεται μηδενισμός του φόρου εισοδήματος, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις.
Εδώ η αριθμητική έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το όριο των €20.000 σημαίνει ότι ένας επαγγελματίας αγρότης με φορολογητέο εισόδημα κάτω από αυτό το επίπεδο θα δει την παρέμβαση να λειτουργεί άμεσα στη φορολογική του επιβάρυνση.
Παράλληλα, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ευρύτερες μειώσεις φόρου εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες.
Η λογική είναι σαφής: μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης ώστε μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος να παραμένει στην παραγωγική δραστηριότητα.

6. Ελεύθεροι επαγγελματίες: από το τεκμαρτό βάρος στη μεγαλύτερη σύνδεση με την πραγματική δραστηριότητα
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων, με κατάργηση δύο σημαντικών προσαυξήσεων που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού.
Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50%.
Αυτό σημαίνει:
55% → 50%
ή μείωση κατά:
5 ποσοστιαίες μονάδες
και σχετική μείωση περίπου:
5 / 55 = 9,1%
στο ύψος της προκαταβολής.
Πρόκειται για παρέμβαση που επηρεάζει άμεσα τη ρευστότητα μιας επιχείρησης ή ενός επαγγελματία, αφού μικρότερο ποσό δεσμεύεται προκαταβολικά έναντι μελλοντικής φορολογικής υποχρέωσης.

7. Επιχειρήσεις: €1,5 δισ. μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας
Ένα από τα σημαντικότερα αναπτυξιακά στοιχεία του σχεδίου αφορά τη μεταφορά €1,5 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης προς την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η χρηματοδοτική δομή περιλαμβάνει:
€1,1 δισ. δανειοδοτικό σκέλος
€400 εκατ. εγγυοδοτικό σκέλος
Τα δύο ποσά αθροίζονται σε:
€1,1 δισ. + €0,4 δισ. = €1,5 δισ.
Το στοιχείο αυτό είναι διαφορετικό από μια απλή κοινωνική παροχή. Στόχος του είναι να ενισχύσει την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση και να στηρίξει επενδύσεις και ρευστότητα.

8. Τέλος επιτηδεύματος: σταδιακή κατάργηση
Προβλέπεται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια από το 2027, ενώ για την Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029.
Η επιλογή της σταδιακής εφαρμογής διαφοροποιεί χρονικά την ελάφρυνση ανά περιοχή.
Για μια επιχείρηση στην περιφέρεια, η αλλαγή έρχεται νωρίτερα, ενώ στην Αττική η πλήρης κατάργηση μετατίθεται για το 2029.

9. Οικογένεια και τρίτεκνοι
Στο δημογραφικό μέτωπο, η κυβέρνηση ανακοίνωσε μηδενικό φόρο για τρίτεκνους με εισοδήματα έως €20.000, ενώ προβλέπεται και αύξηση του επιδόματος γέννησης κατά €1.000 για κάθε επιπλέον παιδί.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει διπλή στόχευση:
φορολογική ελάφρυνση + δημογραφικό κίνητρο.
Η πολιτική αυτή μεταφέρει το βάρος από μια γενική λογική επιδομάτων σε μια περισσότερο στοχευμένη πολιτική υπέρ των οικογενειών με παιδιά.

10. «Κουμπαράς» νέας γενιάς
Μία από τις πιο μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις είναι ο λεγόμενος «κουμπαράς για τη νέα γενιά».
Το κράτος θα καταθέτει ποσό ίσο με εκείνο που καταθέτει ο γονέας, με ανώτατη κρατική συμμετοχή €1.200, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει τα 18 έτη.
Εφόσον αξιοποιηθεί πλήρως η δυνατότητα των €1.200 ετησίως από το κράτος, η κρατική συνεισφορά σε ορίζοντα 18 ετών θα μπορούσε αριθμητικά να φτάσει:
€1.200 × 18 = €21.600
Αυτό είναι θεωρητικό ανώτατο άθροισμα και προϋποθέτει ότι πληρούνται κάθε χρόνο οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

11. Ρεύμα: στόχος μείωσης 30%
Σημαντικός είναι και ο στόχος για το ενεργειακό κόστος.
Η κυβέρνηση έθεσε ως στόχο τη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% μέσα στα επόμενα τρία χρόνια, ενώ από τον Ιανουάριο προβλέπεται περικοπή κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ στους οικιακούς λογαριασμούς.
Αν ένας λογαριασμός είχε θεωρητικά ενεργειακή επιβάρυνση €100 και εφαρμοζόταν πλήρης μείωση 30%, η αντίστοιχη επιβάρυνση θα ήταν €70.
Φυσικά, η πραγματική τελική τιμή ενός λογαριασμού εξαρτάται από πολλές διαφορετικές χρεώσεις και δεν μπορεί να υπολογιστεί απλώς με αφαίρεση 30%.

12. Στέγαση: «Σπίτι μου 3» ύψους €2 δισ.
Στον τομέα της κατοικίας ανακοινώθηκε το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», με χρηματοδοτικό ύψος €2 δισ. μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Η παρέμβαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αντιμετώπισης της στεγαστικής πίεσης, ιδιαίτερα για νεότερα νοικοκυριά.
Παράλληλα προβλέπεται επιστροφή ενοικίου, ενώ για συγκεκριμένες κατηγορίες δημοσίων λειτουργών, όπως γιατροί, νοσηλευτές και εκπαιδευτικοί, προβλέπεται διπλή επιστροφή ενοικίου για συγκεκριμένα φορολογικά έτη.

13. ΕΝΦΙΑ: μηδενισμός σε μικρούς οικισμούς
Από το 2027 προβλέπεται κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική περιφέρεια, όπου πολλοί μικροί οικισμοί αντιμετωπίζουν δημογραφική συρρίκνωση.
Επομένως, το μέτρο δεν αφορά μόνο την ακίνητη περιουσία αλλά συνδέεται και με την προσπάθεια διατήρησης πληθυσμού στην περιφέρεια.

14. Η μεγάλη εικόνα έως το 2030
Πέρα από τις άμεσες παροχές, το κυβερνητικό σχέδιο συνοδεύτηκε από συγκεκριμένους οικονομικούς στόχους για το τέλος της δεκαετίας.
Μεταξύ αυτών παρουσιάστηκαν:
μέσος μηνιαίος μισθός περίπου €1.800,
ανεργία κάτω από 6%,
δημόσιο χρέος κάτω από 110% του ΑΕΠ έως το 2030,
μείωση της χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2029,
στόχος για πιστοληπτική αξιολόγηση στην κατηγορία «A».
Είναι επομένως εμφανές ότι η εξαγγελία δεν αφορά μόνο το 2027.
Πρόκειται για ένα σχέδιο που επιχειρεί να συνδέσει: ανάπτυξη → δημοσιονομικό χώρο → φορολογικές μειώσεις → αύξηση διαθέσιμου εισοδήματος → επενδύσεις → περισσότερες θέσεις εργασίας.

15. Το βασικό πολιτικό και οικονομικό στοίχημα
Το μεγαλύτερο στοίχημα πλέον δεν είναι η ανακοίνωση των μέτρων αλλά η εφαρμογή τους.
Η πολιτική αξιοπιστία τέτοιων παρεμβάσεων κρίνεται τελικά από τρία πράγματα:
Πρώτον, από την ταχύτητα εφαρμογής.
Οι πρώτες παρεμβάσεις έχουν ήδη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, με τις πρώτες πληρωμές να ξεκινούν από τον Σεπτέμβριο του 2026 και τις φορολογικές και μισθολογικές αλλαγές να εφαρμόζονται σταδιακά μέχρι το 2027.
Δεύτερον, από τη δημοσιονομική αντοχή.
Το πρόγραμμα των €3,5 δισ. πρέπει να παραμείνει συμβατό με τους δημοσιονομικούς στόχους και να μην οδηγήσει σε επιστροφή στις πρακτικές υπερβολικών ελλειμμάτων του παρελθόντος.
Τρίτον, από την πραγματική βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Για τον πολίτη, το τελικό ερώτημα δεν είναι πόσα δισεκατομμύρια ανακοινώθηκαν αλλά πόσα ευρώ θα μείνουν στην τσέπη του.
Συμπέρασμα
Οι εξαγγελίες της ΔΕΘ του 2026 έχουν ένα σαφές αριθμητικό αποτύπωμα: €2,2 δισ. το 2027 και €3,5 δισ. έως το 2030, αύξηση του κατώτατου μισθού προς τα €1.000, €400 ετήσια ενίσχυση στους συνταξιούχους, €500 επίδομα Χριστουγέννων στο Δημόσιο, φορολογικές ελαφρύνσεις για αγρότες και επαγγελματίες, €1,5 δισ. χρηματοδοτικό εργαλείο για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, €2 δισ. για το «Σπίτι μου 3», μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα, στόχο μείωσης του ενεργειακού κόστους κατά 30% και μια σειρά παρεμβάσεων για οικογένειες και την περιφέρεια.
Η ουσία της οικονομικής πολιτικής που παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη είναι η προσπάθεια να μετατραπεί η ανάπτυξη σε μετρήσιμο εισόδημα.
Το αν αυτό θα επιτευχθεί στον βαθμό που έχει εξαγγελθεί θα κριθεί από την εφαρμογή, την πορεία της οικονομίας, τον πληθωρισμό, την απασχόληση και τη δημοσιονομική πειθαρχία.
Σε κάθε περίπτωση, η ΔΕΘ του 2026 σηματοδότησε ένα πρόγραμμα με σαφές τετραετές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένους αριθμητικούς στόχους, αντί για μια απλή παράθεση αποσπασματικών παροχών.

 

* Ο Γιάννης Κίτσος

είναι Μέλος & Συντονιστής της Νομαρχιακής

Νέας Δημοκρατίας Νομού Άρτας

 

 

• < Προηγούμενο
• Επόμενο >