Η υπόθεση του ΞΕΝΙΑ Άρτας αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες χαμένες ευκαιρίες για την πόλη μας, τα τελευταία χρόνια.

Ένα πλήρως ώριμο έργο, ενταγμένο στο ΕΣΠΑ με χρηματοδότηση 12 εκατ. ευρώ, με εγκεκριμένες μελέτες, αποφάσεις του ΚΑΣ, δημοπρατημένο και στο τελικό στάδιο υπογραφής της σύμβασης, οδηγήθηκε τελικά σε απένταξη και απώλεια της χρηματοδότησης, με ευθύνη της σημερινής Δημοτικής Αρχής, η οποία δεν προχώρησε σε καμία ουσιαστική ενέργεια διεκδίκησης της χρηματοδότησης.
Η αλήθεια είναι ξεκάθαρη και αποτυπώνεται πλέον στα ίδια τα επίσημα έγγραφα του Δήμου. Συγκεκριμένα:
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο είναι ότι το μοναδικό επίσημο έγγραφο με το οποίο ζητήθηκε η μεταφορά της χρηματοδότησης του έργου στο νέο ΕΣΠΑ 2021–2027, ήταν το αίτημα που κατέθεσε η δική μας Δημοτική Αρχή στις 29/12/2023.
Ενώ η σημερινή Δημοτική Αρχή, από 1/1/2024 και μετά, δεν κατέθεσε ούτε ένα νέο επίσημο αίτημα, ούτε ένα έγγραφο, ούτε μία τεκμηριωμένη πρόταση διεκδίκησης για τη διάσωση των 12 εκατ. ευρώ.
Η ίδια η απάντηση του Δήμου επιβεβαιώνει ότι υπήρξαν μόνο «επικοινωνίες» και «συζητήσεις», χωρίς να παρατίθεται ούτε ένα επίσημο έγγραφο διεκδίκησης.
Υπενθυμίζεται ότι τον Νοέμβριο του 2024 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών έδωσε τη δυνατότητα μεταφοράς στο νέο ΕΣΠΑ 2021–2027 έργων που ήταν ενταγμένα στο ΕΣΠΑ 2014–2020 και δεν είχαν ξεκινήσει, μεταξύ αυτών και έργων της πρόσκλησης μέσω της οποίας είχε ενταχθεί το ΞΕΝΙΑ. Παρ’ όλα αυτά, η Δημοτική Αρχή δεν κατέθεσε ούτε ένα νέο επίσημο αίτημα, αφήνοντας να εκπνεύσει η σχετική προθεσμία.
Με απλά λόγια, η Δημοτική Αρχή Σιαφάκα άφησε να χαθεί μία εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 12 εκατ. ευρώ για την Άρτα.
Και ενώ χάθηκαν τα 12 εκατ. ευρώ του ήδη ώριμου και χρηματοδοτούμενου έργου, η Δημοτική Αρχή, με την υπ’ αριθμ. 146/2025 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, επέλεξε τον Ιούλιο του 2025 να ξεκινήσει εκ νέου τη διερεύνηση εναλλακτικών προτάσεων χρηματοδότησης και αξιοποίησης του ΞΕΝΙΑ ως «ολοκληρωμένου πολιτιστικού πολυχώρου», παραδεχόμενη ουσιαστικά ότι δεν υπήρχε έτοιμη χρηματοδοτική λύση για τον νέο σχεδιασμό.
Την ίδια στιγμή, επιχειρήθηκε να δημιουργηθούν εντυπώσεις ότι δήθεν η προηγούμενη Δημοτική Αρχή δεν υπέγραψε τη σύμβαση του έργου.
Όμως τα επίσημα έγγραφα των Υπηρεσιών του Δήμου αναφέρουν ξεκάθαρα ότι μέχρι 31/12/2023 εκκρεμούσε ακόμη η διαδικασία του προσυμβατικού ελέγχου στο Ελεγκτικό Συνέδριο και αναμενόταν η απόφαση εκδίκασης, η οποία εκδόθηκε στις 1/2/2024. Επομένως, είναι απολύτως σαφές ότι η σύμβαση δεν μπορούσε να υπογραφεί μέχρι 31/12/2023, καθώς εκκρεμούσε ο προσυμβατικός έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Και πλέον προκύπτουν σοβαρά πολιτικά ερωτήματα δημοσίου συμφέροντος:
1. Ποιος θα απολογηθεί για τα περίπου 500 χιλιάδες ευρώ που δαπανήθηκαν για μελέτες, εγκρίσεις, αδειοδοτήσεις, ωρίμανση και δημοπράτηση ενός έργου, που είχε ομόφωνη απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου του Υπουργείου Πολιτισμού και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 12 εκατ. ευρώ;
2. Ποιος θα απολογηθεί στους πολίτες γιατί εγκαταλείφθηκε ένα έργο για το οποίο το ΚΑΣ είχε δώσει ήδη από το 2018 ομόφωνη θετική γνωμοδότηση (με 17-0) για χρήση πολιτιστικού πολυχώρου με καφέ–εστιατόριο, δημοτική βιβλιοθήκη, δημοτικό ωδείο και αίθουσα πολλαπλών χρήσεων;
3. Και ενώ χάθηκαν τα 12 εκατ. ευρώ του έτοιμου έργου, η σημερινή Δημοτική Αρχή ξεκινά πλέον νέο κύκλο μελετών και νέων δαπανών, δίνοντας στο τέλος του 2025 νέα σύμβαση 36 χιλ. ευρώ για τεχνικό σύμβουλο ωρίμανσης νέου σχεδιασμού για το ΞΕΝΙΑ, χωρίς πλέον εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για το έργο. Πώς τοποθετείται πλέον το Υπουργείο Πολιτισμού απέναντι σε αυτή τη νέα κατεύθυνση;
4. Υπενθυμίζεται ότι το ΚΑΣ είχε απορρίψει ομόφωνα το 2016 τη λειτουργία του ΞΕΝΙΑ ως ξενοδοχείου εντός του Κάστρου, ενώ το 2018 ενέκρινε ομόφωνα τη χρήση του ως πολιτιστικού πολυχώρου με καφέ–εστιατόριο. Επομένως, η σημερινή Δημοτική Αρχή οφείλει να απαντήσει καθαρά: τι έχει αλλάξει σήμερα; Έχει εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Πολιτισμού και του ΚΑΣ για τη νέα «υβριδική» πρόταση ή οδηγεί ξανά το ΞΕΝΙΑ σε νέα καθυστέρηση και νέα αβεβαιότητα;
5. Υπάρχει σήμερα συγκεκριμένος ιδιώτης επενδυτής που ενδιαφέρεται για την κατασκευή και λειτουργία του ΞΕΝΙΑ; Εάν ναι, ποιος είναι; Από ποιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα προβλέπεται να χρηματοδοτηθεί το έργο; Ο Δήμος θα αναθέσει και θα χρηματοδοτήσει νέες μελέτες για τον νέο σχεδιασμό;

Σήμερα η Δημοτική Αρχή παρουσιάζει έναν νέο σχεδιασμό για το ΞΕΝΙΑ ως ολοκληρωμένο πολιτιστικό πολυχώρο, χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, ενώ το έτοιμο και χρηματοδοτούμενο έργο των 12 εκατ. ευρώ έχει πλέον χαθεί.
Δυστυχώς, η Άρτα έχασε τρία ολόκληρα χρόνια, μία εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 12 εκατ. ευρώ και μια μοναδική ευκαιρία να αποκτήσει ένα εμβληματικό πολιτιστικό τοπόσημο ανάπτυξης. Και αυτή η απώλεια φέρει καθαρά την υπογραφή της σημερινής Δημοτικής Αρχής.
Η Άρτα δεν μπορεί να περιμένει άλλο.
Οι πολίτες ζητούν άμεσα ένα Κάστρο και ένα ΞΕΝΙΑ ανοιχτά για όλους.

Χρήστος Τσιρογιάννης
πρώην Δήμαρχος Αρταίων
Δημοτικός Σύμβουλος